Eve girerken ayakkabılar çıkarılmalı mı?

İki türlü evde de bulundunuz: Girer girmez ayakkabılarınızı çıkarmanız gereken evler; ve ”Boşver ayağında kalsın” denilen evler. Peki bilimsel bir bakış açısından, bu durum umurunuzda olmalı mı? Evde ayakkabılarınızla dolaşmak gerçekten büyük, kirli ve mide bulandırıcı bir durum mu?

Tabandaki mikroplar?

Eve giren birinden ayakkabılarını çıkarmasını istemek tam olarak bir mikrofobi göstergesi sayılmaz. Hatta duruma göre, çok mantıklı bir taleptir. Düşünün: Ayakkabılarınızın tabanları otoparklarla, umumi tuvaletlerle, çamurlu kaldırımlarla, yapış yapış restoran zeminleriyle ve üzerinden geçtiğiniz her şey ile yakın temas halinde. Ayakkabınız bu tam olarak temiz ve saf olmayan yüzeylerden biri ile temasa geçtiğinde, oradaki maddelerin bir kısmını alıp kendisiyle birlikte taşıyabilir.

Fakat aynı mantıkla ayakkabılarınız bazı kirleri arkasında da bırakabilir. 2015 Mayıs’ta Mikrobiyom dergisinde yer alan bir araştırma(1) bu savı destekliyor. Araştırmacılar, 89 katılımcının  ayakkabılarını bir çok değişik yüzeyde yürüdükten sonra mikrobiyal açıdan değerlendirdiler. Sonuç? Ayakkabınızın altındaki mikroplar geçtiğiniz yerlerde kalabiliyorlar.

Ayakkabıları çıkarın

Bir umumi tuvaletten oturma odanıza mikrop taşıma fikri gerçekten mide bulandırıcı. Ama tehlikeli mi? Aslında, ayakkabınızın taşıdığı tüm mikroplar sizi hasta edebilecek türler değil. Hüston üniversitesinden araştırmacıların 2017’de yaptıkları bir araştırmaya(2) göre ayakkabıların yüzde 26.4’ü ishale ve bağırsakta şişmeye neden olabilecek clostridium difficile bakterisini taşıyor. Diğer çalışmalar(3) dikkate değer miktarda koliform ve Listeria monocytogenes buldu, yani iki farklı hastalık yapıcı bakteri daha.

Bu bulguların ciddi olup olmadığı konusu biraz tartışmalı. Eğer evini düzenli olarak temizleyen sağlıklı bir yetişkinseniz bu bakteriler muhetmelen sizi hasta etmeyecektir. Fakat, evde küçük çocuklarınız varsa, o zaman durum daha ciddi bir hale gelebilir.

”Küçük çocuklar yer ile 20 yaşındaki gençlere göre çok daha yakın temas halindedir.” diyor New England tıp üniversitesinden  Dr. Meghan A. May. Dr. May, ”Eğer ayakkabınız ile zararlı bakteriler toplar, ve onları iki yaşında çocuğunuzun oynadığı zemininize bulaştırırsanız, o zaman enfeksiyon riski yüksek olur.” diye ekliyor.

Aynı şey, evde yaşlı veya kemoterapi (kanser tedavisi) gören bir birey olduğunda da geçerli. ”Normal bir insan çok sayıda hasta edici bakteriye maruz kaldığı halde hasta olmayabilir.” diyor Dr. May; fakat ”Bağışıklık sistemi zayıf olan biri için gereken sayı çok, çok düşük olabilir” diye ekliyor.

Başka birinini evine gidince ayakkabılarınızı çıkarıyor musunuz? Kulağa büyük bir şey gibi gelmeyebilir, ancak olasılıkları hesaba katarsak, çıkarmamanın kötü haberlere gebe olma ihtimali var. Emin tarafta kalmak daha mantıklı, değil mi?

Kaynaklar:

  • https://curiosity.com/topics/how-important-is-it-to-take-your-shoes-off-as-soon-as-you-get-in-the-house-curiosity/
  • (1) https://microbiomejournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40168-015-0082-9
  • (2) http://www.uh.edu/magazine/2017-fall/making-an-impact/shoes-indoors.php
  • (3) https://www.theguardian.com/society/shortcuts/2017/apr/10/shoes-hygiene-home-trainers-germs-house

Bu sitede yer alan bilgiler, kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, hiç bir şekilde hastalıkların tanı veya tedavisinde kullanılamazlar. Makaleler Sağlık Bakanlığı 15/2/2008 tarih ve 26788 numaralı yönetmeliği 29. maddesine göre ilgili konularda bilgilendirme amaçlı tanıtım ve ilan kapsamında hazırlanmıştır.